Skip to content

O ADENOMIOZIE

bolesne stosunki?

bolesne miesiączki?

powiększona macica?

krwawienia pomiesiączkowe?

bóle przed lub po miesiączce?

obfite i wydłużone krwawienia miesiączkowe?

 

To może być adenomioza. Dowiedz się więcej!

 

Adenomioza jako oddzielna jednostka chorobowa została opisana po raz pierwszy w 1860 roku przez Rokitanskyego.
Jednak dotychczas endometriozę kobiecych narządów płciowych dzielono na dwa typy :

  • endometriosis genitalis interna z ogniskami głęboko w błonie macicy
  • endometriosis genitalis externa z wszczepami endometrium poza mięśniem macicy.

Obecnie autorzy, głównie amerykańscy, traktują te dwa typy endometriozy jako oddzielne jednostki chorobowe. Endometriosis genitalis interna nazywana jest adenomiozą (adenomyosis). Około 15% kobiet chorych na endometriozę zmaga się również z adenomiozą aczkolwiek charakteryzuje się inną patogenezą i symptomami.

Adenomioza występuje najczęściej między 40 i 50 rokiem życia, zakres jej obecności waha się jednak między 27 a 85 rokiem życia. Zwykle rozpoznawana jest u kobiet, które rodziły w środkowym lub późnym okresie reprodukcji. Znany jest jednak przypadek 19-letniej niepłodnej kobiety z adenomiozą.

SKĄD SIĘ BIERZE ?

Mimo badań prowadzonych od 140 lat nie jest jednoznacznie wytłumaczona patogeneza adenomiozy. Istnieją różne hipotezy, do najbardziej prawdopodobnych należą:

  • uraz mechaniczny (poród, poronienie, zabieg łyżeczkowania, zabiegi ginekologiczne na macicy)
  • proces zapalny
  • metaplazja komórkowa (z niezróżnicowanych komórek przewodów Wolffa lub Mullera)
  • czynniki hormonalne (związek z wysokim poziomem prolaktyny, progesteronu)
  • prawdopodobne są procesy lokalnej syntezy estrogenów w ogniskach adenomiozy
  • rola układu immunologicznego

JAKIE SĄ OBJAWY?

Zazwyczaj są to:

  • obfite i wydłużone krwawienia miesiączkowe
  • (rzadziej) krwawienia pomiesiączkowe
  • bóle przed lub po miesiączce
  • bolesne miesiączki
  • dyspareunia (ok. 7% przypadków)
  • powiększona macica
  • trzon macicy zazwyczaj powiększony, kulisty, bolesny na ucisk
  • czasem bezobjawowo

Jeśli ogniska adenomiozy są ostro odgraniczone obraz kliniczny może przypominać mięśniaki.

Mechanizm bólu w endometriozie i adenomiozie nie został jeszcze poznany, ale wskazuje się kilka możliwych przyczyn:

  • wzmożone wydzielanie prostaglandyn
  • wzmożone wydzielanie mediatorów zapalenia – kininy, histamina, interleukina
  • zrosty i zwłóknienia
  • cykliczne krwawienia
  • ucisk guzków na miejsca bogato unerwione

Stopień bólu zależy od głębokości naciekania zmiany. Nacieki adenomiozy powyżej 10 mm z reguły wiążą się z bólem.

JAK ROZPOZNAJE  SIĘ ADENOMIOZĘ?

Podstawowym kryterium rozpoznania jest obraz histopatologiczny, złożony z dwóch komponentów morfologicznych:

  • komponentu endometrialnego (gruczoły i podścielisko podobne do endometrium)
  • komponentu mięśniowego (wiązki włókien mięśni gładkich)

Tkanka nabłonkowa i łączna endometrium wnika między wiązki włókien mięśni gładkich narządów miednicy mniejszej. Najczęściej dotyczy to macicy.

Klasyfikacja adenomiozy ze względu na umiejscowienie:

  1. Adenomioza narządów płciowych
  2. Adenomioza macicy (adenomyosis uteri)
  • trzonu macicy
  • cieśni macicy
  • szyjki macicy

       3. Adenomioza jajowodów (adenomyosis oviductorum)

  • cieśni jajowodu
  • bańki jajowodu
  • części śródściennej jajowodu

       4. Adenomioza pochwy (adenomyosis vaginae)

  • sklepienia pochwy
  • ściany pochwy

       5. Adenomioza przymacicznego układu łącznotkankowo-mięśniowego (adenomyosis ligamentorum sacrouterinorum)

  • więzadeł krzyżowo-macicznych
  • więzadeł głównych macicy
  • więzadeł obłych macicy
  • więzadeł właściwych jajników
  • więzadeł wieszadłowych jajników
  • więzadeł pęcherzowo-macicznych
  • przegrody odbytniczo-pochwowej
  • przegrody pęcherzowo-pochwowej

6. Adenomioza poza narządami płciowymi

7. Adenomioza pęcherza moczowego (adenomyosis vesicae urinariae)

8. Adenomioza moczowodów (adenomyosis ureterum)

9. Adenomioza jelita cienkiego (adenomyos isintestini tenuis)

  • jelita biodrowego
  • jelita czczego

10. Adenomioza jelita grubego (adenomyos isintestini crassi)

  • odbytnicy
  • okrężnicy
  • jelita ślepego
  • wyrostka robaczkowego

JAK DIAGNOZUJE SIĘ ADENOMIOZĘ?

  • badanie ginekologiczne
  • USG przezpochwowe
  • rezonans magnetyczny
  • histerosalpingografia (podawanie kontrastu, przydatne nie we wszystkich przypadkach)
  • antygen CA 125
  • badanie histopatologiczne

Prawdopodobnie ogniska adenomiozy inaczej reagują na hormony płciowe niż prawidłowe endometrium. Z adenomiozą współwystępują inne zmiany, najczęściej: mięśniaki trzonu macicy, endometrioza i polipy.

W surowicy kobiet z adenomiozą i endometriozą dają się zauważyć istotne różnice w stężeniu FSH i LH w okresach proliferacji i sekrecji. Zawartość progesteronu w surowicy krwi nie różni się istotnie w obu schorzeniach.

ADENOMIOZA A PŁODNOŚĆ

Adenomioza może być przyczyną niepłodności, leczenie polega na chirurgicznym usunięciu ognisk. Może również zaburzać przebieg ciąży, szczególnie w przypadku zmian rozlanych, obejmujących dużą część myometrium.

LECZENIE ADENOMIOZY

Leczenie dobiera się w zależności od rodzaju, rozległości zmiany i planów rozrodczych kobiety, może to być:

  • ablacja endometrium
  • chirurgiczne usunięcie zmiany (drogą laparotomii ze względu na obfite krwawienie)
  • usunięcie macicy
  • leczenie farmakologiczne bazuje na dotychczasowym postępowaniu w endometriozie, brakuje jednak opracowań opartych na dużym materiale klinicznym. Zazwyczaj stosuje się analog GnRH lub Danazol, które prowadzą do zmniejszenia macicy i supresję ognisk chorobowych. Efekt leczniczy jest przejściowy. U kobiet po zakończeniu reprodukcji stosuje się doustne środki antykoncepcyjne metoda ciągłą przez 6 miesięcy. HTZ może wznowić chorobę.

 

Źródło: na podstawie “Adenomioza”, pod redakcją Mariana Goluda, Wrocław 2003



  • Facebook
  • Google+
  • Nasza Klasa
  • YouTube
  • Pinterest